84 – Column about Athos: Baardgrens

Deze column staat sinds deze week op het Intranet van de gemeente Amsterdam, zodat het niet voor een ieder toegankelijk is. Met instemming van de schrijver Harry Stork vind je hem hier:
381_athos_2007_dafni
Athos monnik – 2007

Baardgrens

Iedereen draagt een baard. Ze zijn gehuld in lange zwarte gewaden, hun hoofd is eerbiedig bedekt en ik versta niets van wat er gezegd wordt. Ze leven volgens regels uit een dik boek. Woorden lang geleden geschreven in een taal die ik niet begrijp.

Ik schrik wakker van het geluid van ritmisch kloppen van hout op hout. De oproep tot gebed. Moet dat nou, midden in de nacht? Ik schiet m’n kleren aan. Afritspijpen aan want blote benen zijn verboden in Gods huis. Sokken aan in de sandalen, want ook mijn tenen zijn taboe. Gestommel door smalle krakende houten gangen. Olielampjes verlichten spookachtige gestalten.
Buiten buig ik net als iedereen het hoofd als de hoogste geestelijke, formaat tuinkabouter, met kwieke pas langskomt. Hij stopt bij de gasten en informeert naar hun geloof. Protestants kan er mee door. Katholiek is helemaal fout. Zelfs niks is nog beter.

Dit Grieks-orthodoxe klooster is van boven tot onder gevuld met beeltenissen van heiligen. In zilver gevatte iconen van Johannes de Doper, Paulus, Mattheus en Jezus worden door binnenstromende monniken begroet met buigingen, geprevelde gebeden en geslagen kruizen. Wierook walmt, houten bidstoelen kraken. Alle wanden, alle plafonds, elk vrij plekje muur is beschilderd met Bijbelse voorstellingen. Van sommige van die honderden jaren oude fresco’s rest alleen een glimmende vlek. De afbeelding is weggekust door de duizenden monniken die hier de aflopen negen eeuwen hebben gewoond.
382_athos_2007_dafni

Zij en hun kloosters werden jarenlang door de islamitische overheersers getolereerd. Dankzij hen bestaan ze nog. Net als al die kunstvoorwerpen, al die botjes van heiligen, de miljoenen splinters van het kruis en de onvoorstelbaar oude boeken waarvan vaak nog maar nog een enkel handgeschreven exemplaar over is.
Dit is Athos, een Grieks schiereiland, alleen toegankelijk voor mannen. Het staat op de werelderfgoedlijst van de Unesco. De gebouwen worden nu gerestaureerd met EU-geld.

Intussen haten die Grieks-, Russisch-, Bulgaars- en Roemeens-orthodoxe monniken hun roomse broeders als de pest. Die ruzie gaat terug tot de scheuring van het Romeinse Rijk. De RK paus schoffeerde zijn Orthodoxe collega die in Istanbul zetelde en liet zijn kruisvaarders op hem los. Die godsvruchtige ridders waren toch in de buurt en dan konden ze alvast een beetje in de stemming komen voor het grote werk in Jeruzalem.
Ze meten de tijd hier in eeuwen en zo’n misstap wordt niet licht vergeten.

Terug thuis doe ik boodschappen op mijn Bos- en Lommerplein. Het plein met de hoofddoekjes en de baarden. Bij mijn Turkse kapper lees ik in de wijkkrant dat stadsdeelvoorzitter Marcouch een gastles geeft op de RK basisschool St. Jan de Doper.
Dan ben ik aan de beurt om me te laten scheren. Superglad.
380_athos_2007_dafni

 

This entry was posted in books, trip 2007. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s